Hoe financieel gezond ben jij als alles duurder wordt?
De economie groeit, maar het leven wordt ondertussen opnieuw duurder. Wat betekent dat eigenlijk voor jouw eigen financiële situatie?
Het Centraal Planbureau kwam in augustus 2026 met nieuwe verwachtingen voor de Nederlandse economie. Daaruit blijkt dat de economie in 2026 en 2027 blijft groeien. Tegelijkertijd blijven de prijzen behoorlijk oplopen.
Voor 2026 verwacht het CPB een inflatie van 3,3%. Voor 2027 wordt 2,8% verwacht. De doorsnee koopkracht stijgt volgens de raming in 2026 nog met 0,6%, maar daalt in 2027 naar verwachting met 0,3%.
Dat zijn gemiddelde cijfers. En daar zit meteen het probleem.
Wat zegt een gemiddelde over jouw financiële situatie?
Een gemiddelde koopkrachtontwikkeling vertelt niet hoeveel jij iedere maand overhoudt.
Misschien is jouw salaris het afgelopen jaar behoorlijk gestegen. Misschien juist nauwelijks. Misschien heb je een lage hypotheekrente die nog jarenlang vaststaat. Of huur je een woning waarvan de huur ieder jaar stijgt.
Ook energie, boodschappen, verzekeringen, vervoer en abonnementen ontwikkelen zich voor iedereen anders.
Daarom is uiteindelijk een veel interessantere vraag: Hoeveel financiële ruimte heb jij zelf als je uitgaven verder stijgen?
We hebben weinig invloed op de economie
Op inflatie, energieprijzen, rente en economische groei hebben we als individu nauwelijks invloed.
Op onze eigen financiële huishouding gelukkig wel.
Toch merken wij in de praktijk dat mensen hun financiën vaak pas uitgebreid bekijken als er iets verandert.
Bijvoorbeeld bij:
- het kopen van een woning;
- een scheiding;
- arbeidsongeschiktheid;
- pensionering;
- het krijgen van kinderen;
- een overlijden;
- of wanneer de maandlasten ineens te hoog worden.
Terwijl het juist verstandig kan zijn om naar je financiële situatie te kijken als er helemaal geen probleem is.
Weet jij eigenlijk wat er iedere maand gebeurt?
Een eenvoudige financiële inventarisatie kan al veel duidelijkheid geven.
Kijk bijvoorbeeld eens naar:
- Wat komt er binnen? Denk aan salaris, pensioen, toeslagen, alimentatie of andere inkomsten.
- Wat gaat er iedere maand uit? Niet alleen de hypotheek of huur, maar bijvoorbeeld ook:
- energie;
- verzekeringen;
- abonnementen;
- telefoon en internet;
- auto en vervoer;
- boodschappen;
- kinderopvang;
- sport en hobby's.
Welke financiële risico's kun je zelf opvangen?
Wat gebeurt er bijvoorbeeld als:
- de energierekening € 100 per maand stijgt;
- de auto vervangen moet worden;
- je tijdelijk minder inkomen hebt;
- de hypotheekrente na afloop van de rentevaste periode stijgt;
- je een onverwachte uitgave van € 5.000 krijgt?
Kun je dat uit je maandelijkse inkomen betalen, of moet je daarvoor spaargeld aanspreken?
Hoe groot moet je financiële buffer zijn?
Daar bestaat geen bedrag voor dat voor iedereen hetzelfde is.
Een huishouden met twee vaste inkomens, een nieuwe woning en een leaseauto heeft bijvoorbeeld een andere buffer nodig dan een zelfstandig ondernemer met een oudere woning en twee auto's.
Het Nibud heeft daarom een BufferBerekenaar waarmee huishoudens een indicatie kunnen krijgen van een passende reserve voor onverwachte uitgaven.
Maar naast zo'n buffer is nog iets anders belangrijk: inzicht.
Je kunt € 30.000 op een spaarrekening hebben en toch onvoldoende weten over je financiële situatie. Andersom kan iemand met een kleinere buffer financieel behoorlijk goed voorbereid zijn doordat inkomsten, uitgaven en risico's goed in beeld zijn.
Financiële rust begint met overzicht
Een financiële check hoeft dus helemaal niet te beginnen met ingewikkelde berekeningen of financiële producten.
Pak bijvoorbeeld eens de bankafschriften van de afgelopen drie maanden en zet op een rij:
- hoeveel er gemiddeld binnenkomt;
- welke vaste lasten er zijn;
- hoeveel er gemiddeld wordt uitgegeven;
- hoeveel er iedere maand overblijft;
- hoeveel spaargeld beschikbaar is voor onverwachte uitgaven.
Daarna kun je jezelf een eenvoudige vraag stellen: Wat gebeurt er met mijn financiële situatie als mijn uitgaven structureel € 100, € 250 of € 500 per maand hoger worden?
Dat geeft vaak meer inzicht dan een bericht dat de gemiddelde koopkracht volgend jaar een paar tienden van een procent stijgt of daalt.
Misschien is inzicht wel je belangrijkste financiële buffer
We kunnen niet voorspellen wat energieprijzen, rente, inflatie of aandelenmarkten precies gaan doen.
Maar je kunt er wel voor zorgen dat je weet hoe je er zelf voor staat.
En dat geeft ruimte om eerder bij te sturen. Soms blijkt dat er weinig hoeft te veranderen. Soms ontdek je verzekeringen die niet meer nodig zijn, abonnementen die nauwelijks worden gebruikt of spaargeld dat jarenlang op een rekening met een lage rente staat.
En soms blijkt juist dat er minder financiële ruimte is dan je dacht.
Ook dat is waardevolle informatie.
Misschien is dat uiteindelijk wel een van de belangrijkste financiële buffers: niet precies weten wat de economie gaat doen, maar wel weten wat het voor jou betekent als er iets verandert.
Bron en actualiteit
De economische cijfers in dit artikel zijn gebaseerd op de Concept-Macro Economische Verkenning 2027 van het Centraal Planbureau, gepubliceerd in augustus 2026. Het CPB raamt voor 2026 een inflatie van 3,3% en een mediane koopkrachtstijging van 0,6%. Voor 2027 wordt 2,8% inflatie en een mediane koopkrachtdaling van 0,3% verwacht.
Economische ramingen kunnen later worden aangepast.
Bron: Centraal Planbureau, Concept-Macro Economische Verkenning 2027, augustus 2026.
Over de auteur
Auke Gijsbertse is financieel adviseur bij Tijd voor Advies. Hij helpt particulieren en ondernemers bij financiële vragen over wonen, hypotheek, pensioen, lijfrente, vermogen, scheiden, erven en schenken. Zijn uitgangspunt is om ingewikkelde financiële en fiscale onderwerpen begrijpelijk te maken en daarbij ook te kijken naar aandachtspunten en mogelijkheden waar je zelf misschien niet direct aan denkt.
Laatst gecontroleerd op 11 september 2026.